• امروز : چهارشنبه - ۱۹ بهمن - ۱۴۰۱
  • برابر با : Wednesday - 8 February - 2023

اخبار ویژه

بیش از یک هزار کلاس درس در خوزستان در دست ساخت است ظرفیت تولید بار اول یک ظرفیت بی بدیل در صنعت نفت است امضای قرارداد خرید ۲۷ قلم قطعات K-MILL حفاری نشست روسا و مدیران شرکت نفت و گاز اروندان و پژوهشگاه صنعت نفت کشور شهردار اهواز : ظرف ۱۷ روز ۱۸۰۰ متر لوله گذاری صورت گرفت دلیل عدم تمایل نتانیاهو به تسلیح اوکراین؛ پای ایران وسط است؟ ادعای دولت باکو: حمله به سفارت ‎آذربایجان در ‎ایران با «برنامه قبلی» بود واکنش حسن روحانی به فرمان عفو رهبری ایران و روسیه به کنفرانس امنیتی مونیخ دعوت نشدند امروز اعتماد مردم، «خیلی شکننده» شده / وضع دین و دنیای مردم خوب نیست تخریب منزل مسکونی بر اثر انفجار گاز در خرمشهر بیش از یکهزار کلاس درس در خوزستان در دست ساخت است مرگ مشکوک یک کودک ۷ ساله در دزفول/ انتقال بیمار بدحال با وانت بار مخالفت حداکثری دموکرات‌ها برای حضور بایدن در انتخابات سال ۲۰۲۴ سیدحسن خمینی: امام برای اولین بار در تاریخ، «جمهوریت» و «اسلامیت» را جمع کرد بیانیه نمایندگان مجلس در قدردانی از «فرمان تاریخی» عفو رهبری اولین پایگاه «زیرزمینی» نیروی هوایی ارتش رونمایی شد چراغ سبز آمریکا به رژیم صهیونیستی برای انجام حملات هوایی در داخل عراق شهردار اهواز در آئین بهره‌برداری از آسفالت شهرک پرواز: برای انجام وظایف منتی بر مردم نیست مقام انگلیسی اختلاف در کابینه لندن در خصوص اقدام علیه سپاه را تأیید کرد

0

شاهنامه از نگاهی دیگر به قلم رضا بختیاری کیان

  • کد خبر : 3219
  • 03 آبان 1399 - 17:14
شاهنامه از نگاهی دیگر به قلم رضا بختیاری کیان

پایگاه خبری آوای خوزستان: شاهنامه ، تاریخ ملی و سند هویتی ایرانیان است که پس از گذر سده ها همچنان تازگی خود را حفظ نموده پر از صلابت به آینده این سرزمین چشم دوخته است .   این بنام ترین اثر ادبی جامعه ایرانی ، در حقیقت بیش از آنکه اثری ادبی باشد ، اثری […]

پایگاه خبری آوای خوزستان:

شاهنامه ، تاریخ ملی و سند هویتی ایرانیان است که پس از گذر سده ها همچنان تازگی خود را حفظ نموده پر از صلابت به آینده این سرزمین چشم دوخته است .

 

این بنام ترین اثر ادبی جامعه ایرانی ، در حقیقت بیش از آنکه اثری ادبی باشد ، اثری تاریخی شامل سرگذشت ملی و تعاملات ایرانیان و اقوام همسایه آنان است که بر اثر صلابت ، بلاغت و استحکام در کلام سراینده آن یعنی حکیم ابوالقاسم فردوسی ، اکنون معظم ترین اثر ادبی جامعه پارسی زبان جهان شمرده می شود .

 

امروزه جنبه ادبی این اثر سترگ مانند صنایع بلاغی و … نزد بسیاری از خوانندگان و پژوهندگان نسبت به جنبه تاریخی آن ، اشتهار بیشتری داشته و میزان توجه به جنبه ادبی شاهنامه بیش از جنبه تاریخی یا حتی اخلاقی آن نزد شاهنامه پژوهان جوان گردیده است .

 

موضوع عدم اقبال شاهنامه پژوهان جوان به گشایش رموز اساطیری شاهنامه باعث گردیده صرفا مشاهیری معدود ، و صاحب سبک در این عرصه به تفحص در اساطیر و کشف و استخراج تاریخ از معادن اساطیر پرداخته ، شاهنامه پژوهان بسیاری سالها تلاش خود را صرف پژوهش در صنایع و فنون ادبی بکار رفته در شاهنامه یا موضوعات دیگر نموده ، از جنبه تاریخی آن ، بویژه تلاش در جهت کشف رموز بخش اساطیری و برداشتن زنگار زمان از آیینه اساطیر و تبدیل اسطوره به تاریخ غفلت ورزند .

 

اما “در واقع شاهنامه سرگذشت تکامل و ترقی نژاد ایرانی بلکه دوده آری می باشد که البته از تعصب قومی و نژادی نیز مایه گرفته و در پرتو تخیلات شاعرانه شکوه و مهابت خاصی یافته است.”(زرین کوب : ۱۸)

 

فردوسی در دوره ای دست به سرایش تاریخ ملی ایرانیان زد که زمینه های محو مستندات مکتوب و شفاهی تاریخی این ملت ، از هر نظر مهیا گردیده بود .

 

ایران در دوره فردوسی در حقیقت یک سرزمین اشغال شده بود که اشغالگران آن به تصرف خاک و به تاراج بردن منافع و ذخایر آن بسنده ننموده ، از تلاش در جهت حذف علائق تاریخی و فرهنگی ایرانیان با گذشتگان خود فروگذار نبودند.

 

در چنین دوره ای حکیم فرزانه طوس دست به کاری یازید که خود از آن به پی افکندن کاخی بلند یاد می کند . او با صرف هزینه و عمر خویش به جمع آوری اسناد و روایات ملی ایران پرداخته ، این اسناد را از زبان باستانی پهلوی که در روزگار او توسط عامه مردم قابل درک نمی بود به نظم پارسی برگرداند . او همچنین اسنادی که به زبان پهلوی نبوده بلکه به پارسی و به نثر ضبط و کتابت شده بودند را در کنار اسناد پهلوی به نظم کشید .

 

باید دانست که غرض فردوسی از به عقد نظم کشیدن روایات ملی ایرانیان تنها ، جمع و نقل اساطیر نبوده است . چه اینکه می دانیم حکیم طوس از نقل برخی اساطیر در شاهنامه خودداری نموده است . پس نقل داستان های اساطیر به خودی خود نمی تواند به خلق اثری چنین سترگ منجر گردد .آیا صرف معرفی چهره های اساطیری بدون معرفی تفکر ، روح و جریان خرد ورزی و اندیشه ایرانی می توانست به ایجاد جریانی بزرگ در طول قرن ها که بر اثر مطالعه این کتاب معظم در بین نسل های مختلف بیانجامد ؟ بی تردید پاسخ مثبت نخواهد بود .

 

فردوسی در اثر سترگ خود -شاهنامه- فرهنگ حقیقی ایران را نه تنها به رخ جهان عصر خود ، بلکه به رخ تاریخ می کشد . او چهره عدالت طلب جامعه ایرانی را به تاریخ و دیگر ملل معرفی می کند . به عنوان نمونه : “کیانیان در این حماسه ایرانی معرف ایده آل طبقه ای است که اگر جنگ می کند هدف او تامین صلح است و اگر به خشونت می گراید غایت او ایجاد عدالت است نه تجاوز”(همان:۱۱۸) آری ، چهره ای که حکیم توس از ایران به جهان می نماید ، متفاوت از چهره ای است که از دیگر حوزه های تمدنی باستان بسان تمدن های بین النهرین ، مصر ، یونان و بعدتر تمدن رومی به جهان نشان داده شده است .

 

ایرانیان هیچ نبردی را با هدف کشورگشایی و برده سازی ملل دیگر و غارت سرمایه های خدادادی مردمان آنها ، یعنی همانکه امروزه از آن به “استعمار” تعبیر می گردد آغاز نمی کردند . کاری که بعدها یونانیان و رومیان به دفعات در تمام طول عمر امپراتوری خود از خود بروز دادند ؛ یعنی به اسارت کشیدن سرمایه های انسانی ملل مغلوب و تاراج منابع و ثروت های طبیعی سرزمین های مفتوحه .

 

می توان ادعا کرد : تفکر مقاومت و پایداری یک ملت در برابر ستمگران نیز نخستین بار در شاهنامه مطرح شده و سپس از شاهنامه به ادبیات انقلابی قرن بیستم در کشورهای اسلامی و آمریکای لاتین و دیگر سرزمین های جهان ، تحت عنوان ادبیات پایداری معرفی گردیده است . آری آنچه در شاهنامه از غرور ملی مورد تفاخر است ، پایداری یک ملّت در برابر فشارهای بیرونی در جهت حفظ عنصر وجودی خویش است . عنصر وجودی که خود ترکیبی است از عواملی مانند ارزش های فرهنگی و سرمایه های مادی و معنوی ، همچنین بُن مایه های اعتقادی یک ملت .

 

رضا بختیاری کیان

 

منابع:

نامورنامه ، زرین کوب ، عبدالحسین ، انتشارات سخن ، چاپ دوم ۱۳۸۳

لینک کوتاه : https://avaykhouzestan.ir/?p=3219

برچسب ها

ثبت دیدگاه

مجموع دیدگاهها : 1در انتظار بررسی : 0انتشار یافته : ۰
قوانین ارسال دیدگاه
  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط تیم مدیریت در وب منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط باشد منتشر نخواهد شد.