یک خبرگزاری انگلیسی روز جمعه در روایتی که توسط یک سخنگوی وزارت خارجه برزیل تکذیب شد به نقل از منابع آگاه مدعی شد دولت «لوئیز ایناسیو لولا داسیلوا»، رئیسجمهوری برزیل «تحت فشارهای آمریکا» پهلوگیری دو کشتی جنگی ایران در بندر «ریودوژانیرو» را به تأخیر انداخته است.
خبرگزاری رویترز با گزارش این خبر به نقل از منابعی که اشارهای به نام آنها نشده مدعی شد این اتفاق در شرایطی رخ داده که داسیلوا در حال برنامهریزی برای سفر به واشنگتن جهت دیدار با «جو بایدن»، رئیسجمهور ایالات متحده آمریکا بوده است.
این رسانه انگلیسی مدعی شده تصمیم برزیل را میتوان در راستای تصمیم دولت داسیلوا برای ایجاد روابط نزدیک با دولت بایدن، پس از تشدید تنشها در روابط برزیل-آمریکا در دوران ریاستجمهوری پیشین برزیل به ریاست «جائیر بولسونارو»، سیاستمدار راستگرای افراطی تعبیر کرد.
خبرگزاری رویترز همچنین نوشته تصمیم جدید دولت برزیل علیرغم مخالفتهای دیرینه لولا داسیلوا با تحریمهای اقتصادی ایالات متحده آمریکا علیه ایران و وعده او برای در پیش گرفتن سیاست خارجی خنثی صورت گرفت.
بررسی منابع دولتی برزیل نشان میدهد این کشور روز ۱۳ ژانویه به دو ناو نیروی دریایی ایران به نام «مکران» و «دنا» اجازه داده است به مدت یک هفته از تاریخ ۲۳ تا ۳۰ ژانویه در بندر ریو پهلو بگیرند. با وجود این، وزارت خارجه برزیل اندکی بعدتر اعلام کرد آن مجوز باطل شده، و پهلو گرفتن کشتیهای ایران به بازه زمانی ۲۶ فوریه تا ۳ مارس منتقل شده است.
یک مقام آمریکایی که در جریان این موضوع قرار داد در گفتگو با خبرگزاری رویترز گفت که حضور کشتیهای جنگی ایران در ریو پیش از دیدار داسیلوا با بایدن در روز جمعه «امری نامطلوب» بود که واشنگتن قصد جلوگیری از آن را داشته است. او عدم همزمانی سفر رئیسجمهور برزیل به آمریکا با حضور کشتیهای ایران را «خبر خوب» توصیف و تأکید کرد: «گفتگوهای پشتپرده زیادی درباره این مسئله در سطوح بسیار متعددی انجام گرفت.»
یک منبع نظامی در برزیل نیز تأکید کرده که دولت فدرال آمریکا با پیگیریهای وزارت خارجه این کشور تاریخ پهلوگیری این کشتیها را تغییر داده و مانع از پهلوگیری آنها در تاریخ اولیه شده است. او گفت: «این صحت دارد که دولت این موضوع را وتو کرد. کشتیهای ایران نمیتوانستند در آن بازه بیایند.»
یک سخنگوی وزارت خارجه برزیل گفت القا کردن اینکه واشنگتن، برزیل را برای این موضوع تحت فشار قرار داده است صحیح نیست. وی گفت: «اینکه کشتیها بین ۲۳ تا ۳۰ ژانویه نیامدند به ما مربوط نیست. این تاریخ بعداً به ۲۶ فوریه تا ۳ مارس موکول شد. مسئله ارتباطی به آمریکا ندارد.»
وزارت خارجه آمریکا به درخواست رویترز برای اظهارنظر درباره موضوع پاسخ نداده است.
دیپلماسی با ایران یکی از نقاط برجسته تلاشهای داسیلوا برای تقویت جایگاه بینالمللی برزیل در دوران پیشین حضور او در عرصه قدرت محسوب میشود. او در سال ۲۰۱۰ تلاشهایی را برای حصول توافق بر سر موضوع هستهای میان ایران و آمریکا پایهریزی کرد و بعد از آن برای دیدار با «محمود احمدینژاد»، رئیسجمهور وقت ایران عازم تهران شد.
داسیلوا از منتقدان تحریمهای آمریکا علیه ایران محسوب میشود و در جنگ اوکراین نیز موضع بیطرف اتخاذ کرده است.
